معرفی مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند

انوشه منادی - نویسنده و منتقد: مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند اثر سپیده زمانی نویسنده اهل ساری چندی پیش از سوی نشر سیب سرخ به بازار کتاب عرضه شد.

معرفی مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند

داستان خانه نزدیک دریا، راوی زنی است که به قصد انتقام بازگشته و از شخصیت نویسنده درون داستان می پرسد: خلاصه نمایشنامه تان چیست؟ نویسنده (مقتول) می گوید: زن، سرگردانی زن در جهان معاصر راوی می پرسد: زن؟ شما از زن چه می دانید؟ بهتر نبود سراغ مردها می رفتید؟ سخت نیست برایتان از منظر زن جهان را ببینید؟ مرد می گوید: نه، اتفاقا تجربه های ملموسی دارم که می گردد رویشان مانور داد؛ زن ها... توجه به این گفت وگو در چند جهت راهگشاست و نشانه های علت و معلولی روایت را عیان می نماید. نویسنده در انتهای حرف هایش می گوید تجربه هایی دارد که می تواند رویشان مانور بدهد و این، نگاه ابزاری و ناقص و توهین آمیز نویسنده را نسبت به زن و زنان عیان می سازد و همین نوع نگاه در واقع موتور محرک داستان است که در ادامه با برش های زمانی مخاطب را با گذشته و حال و پایه اصلی طرح روایت آشنا می نماید.

درونمایه اکثر داستان ها زنانی هستند که به حریم و به جسمشان تجاوز شده است. شخصیت های متنوع داستان ها منفعل نیستند، برای دریافت انتقام دست به عمل می زنند و به نوعی زیر یوغ سرنوشت محتوم نمی مانند و حتی به قیمت از دست دادن زندگی، انتقام می گیرند. تنوع بسترهای داستان ها برهه های مختلف تاریخی و اجتماعی را در بر می گیرد. زمان داستان ها، به معنی مفهوم دوران، معاصر است و مشغله واقعی زندگی زنان داستان ها را در بر می گیرد.

نکته مهم در مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند، روش صحیح به کارگیری عناصر داستان توسط نویسنده است. همه عناصر علاوه بر کاربرد تکنیکی و صندلی درست خود در چند زمینه دیگر نیز به پیشرفت روایت یاری می رسانند. مثلاً همان گفت وگویی که در ابتدا به آن اشاره شد. کارکرد گفت وگو علاوه بر ایجاد لحن که به شخصیت پردازی یاری می نماید ضمناًً با نوعی کنایه و ابهام درونمایه داستان را نیز پیش می برد و به پرسش های احتمالی مخاطب ریزبین و فعال پاسخ می دهد. این رفتار در خصوص مکان و توصیف شخصیت ها، تکرار شده است و در واقع هوشمندی نویسنده در به کارگیری عناصر تکنیکی به ساخت پیرنگ پایدار در سرانجام هر داستان یاری نموده است. توجه به این روش مخاطب داستان را آگاهانه به سوی درک و شناخت هدایت می نماید. به گمانم بنا بر توصیه مهم آلن پو، داستان های این مجموعه در روند شکل گیری وحدت تاثیر را برجای می گذارند.

مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند، دوازده داستان کوتاه دارد که در نخستین برخورد، اسم داستان ها از همان فهرست نظر را جلب می نماید. با خواندن داستان ها و با توجه به جمیع پارامترهای اصولی مربوط به تکنیک، آثاری قابل قبول می خوانیم و می توان مجموعه را در میان داستان های جدی و صحیح دسته بندی کرد. داستان ها در ایده، خاص و ویژه اند. داستان شرم بزنگاهی را انتخاب نموده است که زنان را با زنانگی طبیعی شان رودررو می نماید؛ خصلتی که به شکل تابویی شرمناک در فرهنگ عامه رایج است. عادتی که بر همه زنان عارض می گردد و خصوصیات و تبعات خاص دارد. هرچه هست طبیعی است و از آن گریزی نیست و باید فهمیدش. نویسنده کاراکترش را در این موقعیت خاص می سازد و برای مخاطب موقعیت عاطفی خاص شکل می گیرد.

داستانِ رد خون بر هِرّه چاه، ایده و موقعیت خاص دارد. ساختی ترکیبی در تکنیک داستان که توسط نویسنده ساخته می گردد. نوع و فرمی که در چند گونه داستانی یا همان ژانر در نوسان است؛ ناتورالیسم و رئالیسم در موضوع جنگ. راوی-نویسنده، مسلط است و در شخصیت پردازی و ساخت فضا و مکان در سطح خوب و پیشرفته عمل می نمایند و می تواند در سطح داستان های جدی در داستان نویسی فارسی قرار گیرد. سرنوشت زنان در موضوع های متنوع، داستان شده است. مضامینی که درونمایه داستان های این مجموعه را در بر می گیرد؛ زنانی معمولی و فراموش شده. در داستان زرین تاج، نویسنده به تاریخ نیز نظر دارد و عبور زنان از مراحل و برهه های مختلف تاریخی در قالب داستانی کوتاه پرداخت شده است.

مجموعه زنان به آسمان نگاه می نمایند با لحن و زبانی هماهنگ نوشته شده و نثر داستانی با توجه به موضوع پیچش هایی دارد که در حوزه لحن کارکرد مناسب دارد. اما هماهنگی زبان داستان ها در نوع توصیف ها و روش شخصیت پردازی و ساختن عناصر تکنیکی، نمایانگر ذهن درست و درک مناسب نویسنده از زبان است. در این مجموعه ایده های خاص باعث شده تا بسترهای متنوعی در اختیار نویسنده قرار گیرد و همین موضوع به همراه خود تنوع و تفاوت های قابل قبولی نصیب خواننده نموده است. مثلاً داستان سربینه در ساخت داستانی مدرن و به روز است. کاراکتر اصلی و راویِ داستان با نویسنده به جدل می پردازد، به نحوی در سرنوشت خودش دخالت می نماید و درباره وقایع داستانی و پیشبرد آنها نظر می دهد و در واقع از تصمیم نویسنده درباره سرنوشت خود شاکی است. دخالت می نماید تا به نحوی از تقدیر و سرنوشت محتوم بگریزد.

در تمام داستان ها مخاطب با چند موقعیت روبه رو می گردد و با پیشرفت داستان کم کم ماجراها در ذهن خواننده مرتب می گردد و شکل نهایی اش را می گیرد، به بیان دیگر پیرنگ شکل می گیرد. ترکیب عنصر زمان در روایت، برش های لازم با توجه به شرایط شخصیت ها و روند پیشرفت ماجرا و طرح داستان همه باعث شده با داستان هایی بدون نقص روبرو شویم. در ابتدا به خاص بودن ایده داستان ها اشاره کردم و اضافه می کنم همین ویژگی باعث شده داستان ها کشمکش و هول و ولای خوبی ایجاد نمایند و خواننده را به دنبال خود بکشانند. تنوع همین بستر در روان بودن کارها نیز مؤثر شده است.

مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند در مجموع به یک دور تسلسل اشاره دارد؛ تکرار و تقدیر غالب بر سرنوشت شخصیت ها، اما با نتایج متفاوت. تفاوتی که نشان زمانه و زیست در جهان معاصر را همراه دارد. شاید بتوان گفت جبر، بیشتر از صد سال قبل بر زندگی انسان معاصر حاکم بوده و این حاکمیت بر زندگی زنان تاثیر عمیق و تراژیک تری گذاشته است. با این تفاوت که در مجموعه داستان زنان به آسمان نگاه می نمایند زنان داستان، پنجه در پنجه تقدیر و جباریت سرنوشت افکنده اند و اراده آگاهانه خویش را تحمیل می نمایند.

منبع: همشهری آنلاین
انتشار: بروزرسانی: 15 مهر 1398 شناسه مطلب: 213

به "معرفی مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "معرفی مجموعه داستان زن ها به آسمان نگاه می نمایند"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید